{"id":234,"date":"2017-01-24T11:58:17","date_gmt":"2017-01-24T11:58:17","guid":{"rendered":"http:\/\/blekhonnun.is\/fornleifafelag\/?page_id=234"},"modified":"2017-01-24T11:58:17","modified_gmt":"2017-01-24T11:58:17","slug":"framvinduskyrslur-og-verkefnaskrar","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/fornleifafelag.is\/?page_id=234","title":{"rendered":"Framvindusk\u00fdrslur og verkefnaskr\u00e1r"},"content":{"rendered":"<p><strong>Til framt\u00ed\u00f0ar<br \/>\nVerkefnaskr\u00e1 Hins \u00feingeyska fornleifaf\u00e9lags.<\/strong><\/p>\n<p>1. Fer\u00f0a\u00fej\u00f3nusta og fornleifar. \u00dea\u00f0 er n\u00fdjung \u00e1 \u00cdslandi a\u00f0 n\u00fdta fornar mannvistarleifar \u00ed \u00fe\u00e1gu fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustunnar. \u00cd \u00deingeyjars\u00fdslum eru r\u00famlega 10.000 fornleifar, og me\u00f0al \u00feeirra leynast \u00e1n efa allmargir sta\u00f0ir sem g\u00e6tu or\u00f0i\u00f0 a\u00f0 n\u00fdjum \u00e1ningarst\u00f6\u00f0um fer\u00f0amanna, ef vel er sta\u00f0i\u00f0 a\u00f0 ranns\u00f3knum og kynningu sem og nau\u00f0synlegum framkv\u00e6mdum vi\u00f0 a\u00f0 gera \u00feessa sta\u00f0i a\u00f0gengilega.<br \/>\nVerkefni: Vettvangur \u00feessa m\u00e1lefnis er v\u00ed\u00f0t\u00e6kur og snertir m\u00f6rg \u00f3l\u00edk svi\u00f0. \u00dea\u00f0 er \u00fev\u00ed mikilv\u00e6gt a\u00f0 f\u00e9lagi\u00f0 stu\u00f0li a\u00f0 fars\u00e6lu samstarfi fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustua\u00f0ila, \u00e1b\u00faenda, fr\u00e6\u00f0imanna, menningarstofnana \u00ed h\u00e9ra\u00f0i og stj\u00f3rnvalda.<\/p>\n<p>2. \u00deingsta\u00f0ir. \u00c1 \u00cdslandi eru r\u00famlega 100.000 fornleifar. Algengustu minjaflokkarnir eru b\u00e6jarleifar og hverskyns minjar tengdar landb\u00fana\u00f0i e\u00f0a sj\u00f3s\u00f3kn. Einn f\u00e1g\u00e6tasti flokkurinn er \u00feingminjar fr\u00e1 \u00fej\u00f3\u00f0veldis\u00f6ld. Auk Al\u00feingis vi\u00f0 \u00d6xar\u00e1 voru haldin h\u00e9ra\u00f0s\u00feing a\u00f0 vori og hausti. Vor\u00feingin voru 13. H\u00e9ra\u00f0s\u00feingin f\u00e9llu \u00far notkun \u00e1 mi\u00f0\u00f6ldum og minjar \u00feeirra t\u00fdndust. \u00c1 19. \u00f6ld var \u00feeirra leita\u00f0 skipulega, og fundust flestir \u00feingsta\u00f0irnir, a\u00f0rir h\u00f6f\u00f0u ey\u00f0ilagst e\u00f0a hafa ekki fundist enn. \u00deingvellir eru einn vins\u00e6lasti fer\u00f0amannasta\u00f0urinn \u00e1 landinu, en sjaldg\u00e6ft er a\u00f0 fer\u00f0amenn leggi lei\u00f0 s\u00edna um h\u00e9ra\u00f0s\u00feingin, enda \u00feekkir almenningur \u00fe\u00e1 ekki, erlendir fer\u00f0amenn hafa ekki a\u00f0gang a\u00f0 uppl\u00fdsingum um \u00fe\u00e1, og engin a\u00f0sta\u00f0a fyrir gesti er fyrir hendi \u00e1 \u00feessum st\u00f6\u00f0um. \u00deingey er s\u00e1 \u00feingsta\u00f0ur sem \u00f3a\u00f0gengilegastur er \u00e1 landinu, og \u00f6rf\u00e1ir fer\u00f0amenn \u00feekkja til Lei\u00f0arness, \u00fe\u00f3tt t\u00f3ftir \u00fear s\u00e9u einungis 500 metra fr\u00e1 \u00fej\u00f3\u00f0vegi 1. Verkefni:<br \/>\na) a\u00f0 gera ranns\u00f3knir \u00ed \u00deingey, Skulda\u00feingsey, Lei\u00f0arnesi og \u00f6\u00f0rum \u00feingminjum \u00ed h\u00e9ra\u00f0inu,<br \/>\nb) kynna \u00feingminjar h\u00e9ra\u00f0sins, au\u00f0velda a\u00f0gang fer\u00f0alanga a\u00f0 \u00feeim, og gera \u00deingey a\u00f0 grundvallar\u00fe\u00e6tti \u00ed uppbyggingu menningartendrar fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustu.<br \/>\nc) Stu\u00f0la a\u00f0 \u00fev\u00ed a\u00f0 haldi\u00f0 ver\u00f0i ?\u00deingeyjar\u00feing? \u00e1 hverju \u00e1ri, sem v\u00e6ri e.k. sumarh\u00e1t\u00ed\u00f0 h\u00e9ra\u00f0sins me\u00f0 fj\u00f6lbreyttri dagskr\u00e1.<\/p>\n<p>3. Landn\u00e1m. Fornleifaranns\u00f3knir \u00e1 fornum b\u00e6jarleifum \u00ed S- og N-\u00deingeyjars\u00fdslum voru mj\u00f6g takmarka\u00f0ar fram til 1990, er uppgr\u00f6ftur h\u00f3fst \u00e1 Hofst\u00f6\u00f0um \u00ed M\u00fdvatnssveit. S\u00ed\u00f0an \u00fe\u00e1 hafa veri\u00f0 ger\u00f0ar ranns\u00f3knir \u00e1 fleiri st\u00f6\u00f0um \u00ed M\u00fdvatnssveit, Reykjahverfi og A\u00f0aldal. Markmi\u00f0 \u00feessara ranns\u00f3kna er a\u00f0 rekja framvindu landn\u00e1ms \u00ed h\u00e9ra\u00f0inu. Ranns\u00f3knirnar hafa veri\u00f0 kosta\u00f0ar af \u00fdmsum a\u00f0ilum og ver\u00f0ur \u00feeim haldi\u00f0 \u00e1fram n\u00e6stu \u00e1r.<br \/>\nVerkefni:<br \/>\na) gera ranns\u00f3knarsta\u00f0ina a\u00f0gengilega og kynna \u00fe\u00e1 fer\u00f0af\u00f3lki,<br \/>\nb) gefa fer\u00f0am\u00f6nnum kost \u00e1 a\u00f0 sj\u00e1 fornleifafr\u00e6\u00f0inga a\u00f0 st\u00f6rfum vi\u00f0 ranns\u00f3knir,<br \/>\nc) leita lei\u00f0a til a\u00f0 n\u00fdta n\u00fdja \u00feekkingu \u00e1 s\u00f6gunni og \u00fe\u00e1 gripi sem fundist hafa, s.s. me\u00f0 s\u00e9rs\u00fdningum \u00e1 s\u00f6fnum e\u00f0a \u00f6\u00f0rum st\u00f6\u00f0um \u00ed h\u00e9ra\u00f0inu.<\/p>\n<p>4. Kuml. \u00c1 \u00cdslandi hafa kuml, \u00fe.e. hei\u00f0nar grafir fr\u00e1 v\u00edkinga\u00f6ld, fundist \u00e1 160 st\u00f6\u00f0um, alls um 320 grafir. \u00cd \u00deingeyjars\u00fdslum, fram til vorsins 2003, voru \u00feekktir 21 sta\u00f0ur, alls um 32 grafir. \u00cd \u00feeirra h\u00f3pi eru nokkur mj\u00f6g athyglisver\u00f0 kuml, t.a.m. Baldursheimskumli\u00f0 og Da\u00f0asta\u00f0akuml (\u00ed N\u00fapasveit), en \u00feau voru \u00f3venjuau\u00f0ug af haugf\u00e9. Eins fannst s\u00e9rkennileg hrossagr\u00f6f vi\u00f0 Gr\u00edmssta\u00f0i \u00ed M\u00fdvatnssveit. \u00dear h\u00f6f\u00f0u 2 hestar veri\u00f0 heyg\u00f0ir, \u00fe.e.a.s. frampartur af \u00f6\u00f0rum, og afturpartur af hinum. Ekki eru \u00feekkt \u00f6nnur d\u00e6mi um sl\u00edkan greftrunarb\u00fana\u00f0 \u00e1 menningarsv\u00e6\u00f0i v\u00edkinga.<br \/>\nUm 40% kumla \u00ed \u00deingeyjars\u00fdslum fundust vegna uppbl\u00e1sturs, 20% vegna vegager\u00f0ar, 10% vi\u00f0 r\u00e6ktun, 5% vi\u00f0 byggingar, en um fundaratvik \u00ed \u00f6\u00f0rum tilfellum er ekki vita\u00f0. Athyglisvert er a\u00f0 engin \u00feessara kumla fundust vi\u00f0 fornleifaranns\u00f3kn. Flest fundust fyrir \u00e1ri\u00f0 1960, en afar f\u00e1 eftir \u00fea\u00f0. \u00c1 s\u00ed\u00f0asta \u00e1ri var\u00f0 breyting \u00fear \u00e1, en \u00fe\u00e1 h\u00f3fst l\u00edtilsh\u00e1ttar tilraun til a\u00f0 sta\u00f0setja kuml me\u00f0 skipulag\u00f0ri leit. \u00c1rangurinn var\u00f0 s\u00e1 a\u00f0 kuml fundust \u00ed Saltv\u00edk (me\u00f0 2 gr\u00f6fum) og Lyngbrekku (me\u00f0 a.m.k. 4 gr\u00f6fum), og \u00e1 Litlu-N\u00fapum, \u00fear sem \u00e1\u00f0ur haf\u00f0i fundist kuml, \u00fear reyndist vera kumlateigur (me\u00f0 a.m.k. 5 gr\u00f6fum).<br \/>\nFornir greftrunarsta\u00f0ir eru f\u00e1um kunnir, og engin d\u00e6mi um \u00fea\u00f0 \u00e1 landinu a\u00f0 \u00feeir s\u00e9u kynntir fer\u00f0af\u00f3lki.<br \/>\nVerkefni:<br \/>\na) Halda \u00e1fram ranns\u00f3knum \u00e1 kumlum, og leita \u00e1\u00f0ur \u00f3\u00feekktra kumla.<br \/>\nb) Rannsaka til hl\u00edtar kumlateiga, t.a.m. \u00e1 Litlu-N\u00fapum og \u00ed Lyngbrekku.<br \/>\nc) Velja heppilega sta\u00f0i, hla\u00f0a \u00fear upp nokkur forn lei\u00f0i \u00e1 kumlateig og gera a\u00f0gengileg almenningi.<\/p>\n<p>5. Ey\u00f0ib\u00fdli, sel, fornar lei\u00f0ir og gar\u00f0l\u00f6g. Vel var\u00f0veittar leifar ey\u00f0ib\u00fdla eru \u00f3venjumargar \u00ed h\u00e9ra\u00f0inu. Voldugt kerfi gar\u00f0laga \u00e1 hei\u00f0um hafa vaki\u00f0 athygli fr\u00e6\u00f0imanna og almennings. Ey\u00f0ib\u00fdli hafa sum veri\u00f0 skr\u00e1\u00f0 af \u00fdmsum a\u00f0ilum s\u00ed\u00f0ustu \u00e1ratugi, en skipuleg skr\u00e1ning \u00feeirra h\u00f3fst vi\u00f0 almenna fornleifaskr\u00e1ningu 1996. N\u00fdlegar athuganir \u00e1 gar\u00f0l\u00f6gum s\u00fdna a\u00f0 \u00feau eru fr\u00e1 mi\u00f0\u00f6ldum. Jafnframt eru vel var\u00f0veittar leifar selja. Engar fornleifaranns\u00f3knir hafa veri\u00f0 ger\u00f0ar \u00e1 selt\u00f3ftum, seljab\u00faskapur er or\u00f0inn fjarl\u00e6gur landsm\u00f6nnum, og erlendir gestir hafa f\u00e1 t\u00e6kif\u00e6ri til a\u00f0 kynnast \u00feessum \u00fe\u00e6tti \u00edslenskrar menningars\u00f6gu.<br \/>\nVerkefni:<br \/>\na) Gera ranns\u00f3knir \u00e1 fornum gar\u00f0l\u00f6gum \u00e1 Flj\u00f3tshei\u00f0i, Hvammshei\u00f0i, Tj\u00f6rnesi og v\u00ed\u00f0ar \u00ed h\u00e9ra\u00f0inu.<br \/>\nb) Vinna a\u00f0 skr\u00e1ningu og uppgrefti \u00e1 fornb\u00fdlum, s.s. Saltv\u00edk, Litlu-N\u00fapum, Narfasta\u00f0aseli, Ytri-Tungu, Hr\u00edsheimum, H\u00f3lakoti, \u00der\u00e6lager\u00f0i, Oddakofa, bygg\u00f0aminjum \u00e1 \u00deegjandadal og \u00fdmsum l\u00edtt \u00feekktum ey\u00f0ib\u00fdlum og t\u00f3ftum.<br \/>\nc) Skr\u00e1 fornar lei\u00f0ir um h\u00e9ra\u00f0i\u00f0.<br \/>\nd) Hefja uppgr\u00f6ft \u00e1 vel var\u00f0veittum selt\u00f3ftum, t.a.m. \u00ed Seljadal og \u00e1 Flj\u00f3tshei\u00f0i.<br \/>\ne) Rannsaka minjar um \u00fatger\u00f0 \u00e1 Flateyjardal og Tj\u00f6rnesi.<br \/>\nf) Rannsaka kirkjut\u00f3ftir og grafreiti \u00far kristni, s.s. \u00ed Saltv\u00edk, \u00e1 Hofst\u00f6\u00f0um og Bakka.<br \/>\ng) Gera gar\u00f0asko\u00f0un m\u00f6gulega og \u00e1hugaver\u00f0a fyrir fer\u00f0amenn, og au\u00f0velda a\u00f0gang a\u00f0 selt\u00f3ftum.<\/p>\n<p>6. Fornleifaskr\u00e1ning.<br \/>\n\u00cd S- og N- \u00deingeyjars\u00fdslum eru a.m.k. 10.000 fornleifar. \u00dear af hafa um 9.500 veri\u00f0 sv\u00e6\u00f0isskr\u00e1\u00f0ar (eftir fyrirliggjandi ritheimildum), og 2200 a\u00f0alskr\u00e1\u00f0ar (skr\u00e1ning \u00e1 vettvangi).<br \/>\nA\u00f0 lj\u00faka sv\u00e6\u00f0isskr\u00e1ningu fornleifa fyrir allt sv\u00e6\u00f0i\u00f0 v\u00e6ri verk sem t\u00e6ki um 4-5 mannm\u00e1nu\u00f0i. A\u00f0 lj\u00faka a\u00f0alskr\u00e1ningu fornleifa t\u00e6ki um 50 mannm\u00e1nu\u00f0i.<br \/>\nFornleifaskr\u00e1ning \u00fej\u00f3nar skipulagsvinnu, og stu\u00f0lar a\u00f0 verndun minja, en h\u00fan er jafnframt besti grundv\u00f6llurinn a\u00f0 markvissri uppbyggingu menningartengdrar fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustu. Vi\u00f0 fornleifaskr\u00e1ningu eru minjar m.a. kortlag\u00f0ar, lagt mat \u00e1 \u00e1stand \u00feeirra, og gildi.<br \/>\nVerkefni: a\u00f0 stu\u00f0la a\u00f0 \u00e1framhaldandi skr\u00e1ningu og veita vi\u00f0leitni sveitarf\u00e9laga \u00e1 sv\u00e6\u00f0inu stu\u00f0ning.<\/p>\n<p>\u00deannig sam\u00feykkt \u00e1 stofnfundi Hins \u00feingeyska fornleifaf\u00e9lags, 2. okt\u00f3ber 2004.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Til framt\u00ed\u00f0ar Verkefnaskr\u00e1 Hins \u00feingeyska fornleifaf\u00e9lags. 1. Fer\u00f0a\u00fej\u00f3nusta og fornleifar. \u00dea\u00f0 er n\u00fdjung \u00e1 \u00cdslandi a\u00f0 n\u00fdta fornar mannvistarleifar \u00ed \u00fe\u00e1gu fer\u00f0a\u00fej\u00f3nustunnar. \u00cd \u00deingeyjars\u00fdslum eru r\u00famlega 10.000 fornleifar, og me\u00f0al \u00feeirra leynast \u00e1n efa allmargir sta\u00f0ir sem g\u00e6tu or\u00f0i\u00f0 a\u00f0 n\u00fdjum \u00e1ningarst\u00f6\u00f0um fer\u00f0amanna, ef vel er sta\u00f0i\u00f0 a\u00f0 ranns\u00f3knum og kynningu sem og nau\u00f0synlegum framkv\u00e6mdum &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"http:\/\/fornleifafelag.is\/?page_id=234\" class=\"more-link\">Lesa \u00e1fram<span class=\"screen-reader-text\"> &#8222;Framvindusk\u00fdrslur og verkefnaskr\u00e1r&#8220;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/fornleifafelag.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/234"}],"collection":[{"href":"http:\/\/fornleifafelag.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/fornleifafelag.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/fornleifafelag.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/fornleifafelag.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=234"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/fornleifafelag.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/234\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/fornleifafelag.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=234"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}