{"id":110,"date":"2010-07-03T10:46:04","date_gmt":"2010-07-03T10:46:04","guid":{"rendered":"http:\/\/blekhonnun.is\/fornleifafelag\/?p=110"},"modified":"2010-07-03T10:46:04","modified_gmt":"2010-07-03T10:46:04","slug":"mannstonn-hrossbein-thvottaklemmur-og-rakbursti","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/fornleifafelag.is\/?p=110","title":{"rendered":"Mannst\u00f6nn, hrossbein, \u00fevottaklemmur og rakbursti"},"content":{"rendered":"<p>Svalt var og blautt \u00e1 Litlu-N\u00fapum s\u00ed\u00f0astli\u00f0i\u00f0 fimmtudagss\u00ed\u00f0degi \u00feegar h\u00f3pur gesta heims\u00f3tti fornleifafr\u00e6\u00f0inga vi\u00f0 ranns\u00f3knir \u00e1 Litlu N\u00fapum \u00ed A\u00f0aldal. Howell Magn\u00fas Roberts og Adolf Fri\u00f0riksson fr\u00e1 Fornleifastofnun \u00cdslands fr\u00e6ddu gesti um kumlateiginn \u00e1 Litlu N\u00fapum og fengu gestir a\u00f0 skyggnast ofan \u00ed opi\u00f0 kuml \u00fear sem veri\u00f0 var a\u00f0 taka upp nokkur hrossbein. \u00c1h\u00f6ldin v\u00f6ktu nokkra athygli en \u00fearna voru fornleifafr\u00e6\u00f0ingar vopna\u00f0ir \u00fevottaklemmu og rakbursta sem n\u00fdttust vel vi\u00f0 a\u00f0 n\u00e1 mj\u00fakum og vi\u00f0kv\u00e6mum \u00fe\u00fasund \u00e1ra g\u00f6mlum beinum \u00far blautri moldinni. Eins og \u00e1\u00f0ur hefur komi\u00f0 fram voru einu l\u00edkamsleifarnar sem fundust \u00ed kumlinu ein t\u00f6nn og \u00fev\u00ed vakna spurningar um hva\u00f0 hafi or\u00f0i\u00f0 um kumlb\u00faann. Vel m\u00e1 \u00e6tla a\u00f0 hann hafi veri\u00f0 fluttur \u00far s\u00ednum fyrsta legusta\u00f0 yfir \u00ed b\u00e1tinn og heyg\u00f0ur \u00fear a\u00f0 n\u00fdju \u00e1samt \u00f6\u00f0rum l\u00e1tnum einstaklingi \u00far \u00f6\u00f0ru kumli sem grafi\u00f0 var upp 2008 og reyndist t\u00f3mt. \u00cd b\u00e1tskumlinu fundust beinaleifar \u00far tveimur einstaklingum \u00fe\u00f3 beinin hafi veri\u00f0 illa var\u00f0veitt og umhverfis anna\u00f0 \u00feessara t\u00f3mu kumla reyndust vera sto\u00f0arholur sem benda til \u00feess a\u00f0 byggt hafi veri\u00f0 yfir kumli\u00f0 me\u00f0 einhverjum h\u00e6tti \u00fear sem sto\u00f0ir hafa haldi\u00f0 uppi einhverskonar \u00feaki. Hugsanlega hefur \u00feeim einstaklingi veri\u00f0 \u00e6tlu\u00f0 veglegri \u00fatf\u00f6r og \u00fev\u00ed lag\u00f0ur \u00ed einskonar br\u00e1\u00f0abirg\u00f0ahv\u00edlu og tjalda\u00f0 yfir me\u00f0an b\u00e1turinn var borinn upp \u00e1 holti\u00f0 og honum komi\u00f0 fyrir og annar einstaklingur grafinn upp og lag\u00f0ur \u00ed b\u00e1tskumli\u00f0 \u00e1samt hinum. Hver veit? Hver veit?<\/p>\n<p>A\u00f0 lokinni kumlasko\u00f0un var gengi\u00f0 a\u00f0 beitarh\u00fasunum \u00fear sem enn standa reisulegir veggir og \u00fea\u00f0an var gengi\u00f0 ni\u00f0ur a\u00f0 m\u00f6gulegum b\u00e6jarh\u00f3l en miklar r\u00fastir eru \u00e1 Litlu N\u00fapum, gar\u00f0ar, ger\u00f0i og t\u00f3ftir og ekki er gott a\u00f0 segja hvar Litlu N\u00fapa b\u00e6rinn hefur sta\u00f0i\u00f0 fyrr en tekist hefur a\u00f0 finna t.d. \u00f6skuhaug en a\u00f0 honum er m.a. leita\u00f0 me\u00f0 t\u00f6ku borkjarna me\u00f0 skipul\u00f6g\u00f0um h\u00e6tti.\u00a0 Gr\u00edpum n\u00fa ni\u00f0ur \u00ed uppgraftrarsk\u00fdrslu fr\u00e1 Litlu N\u00fapum \u00e1ri\u00f0 2007:<\/p>\n<p>\u201eRanns\u00f3kn \u00e1 einni dokkinni leiddi \u00ed lj\u00f3s \u00f3v\u00e6ntan fund. \u00cd fyrstu leit \u00fat fyrir a\u00f0 um rask v\u00e6ri a\u00f0 r\u00e6\u00f0a sem g\u00e6ti ekki veri\u00f0 leifar af kumli, \u00fear sem ni\u00f0urgr\u00f6fturinn virtist mun st\u00e6rri en venjuleg mannsgr\u00f6f og l\u00f6gunin \u00f3svipu\u00f0 \u00fev\u00ed sem v\u00e6nta m\u00e6tti. Vi\u00f0 n\u00e1nari athugun kom \u00ed lj\u00f3s a\u00f0 vissulega v\u00e6ru \u00feetta leifar kumls, en a\u00f0 s\u00e1 heyg\u00f0i hafi veri\u00f0 jar\u00f0settur \u00ed b\u00e1t. Vi\u00f0ur b\u00e1tsins var n\u00e6r allur horfinn, en vi\u00f0 fundum ra\u00f0ir af m\u00f6rgum r\u00f3n\u00f6glum, og sj\u00e1lf gryfjan var b\u00e1tlaga. B\u00e1turinn hefur veri\u00f0 u.\u00fe.b. 7 m langur, 1,8 m brei\u00f0ur og um 0,6 m dj\u00fapur. Hann sneri \u00fev\u00ed sem n\u00e6st N-S. \u00dea\u00f0 fundust 223 j\u00e1rnbrot, sem flest eru r\u00f3naglar. \u00c1 \u00fev\u00ed sv\u00e6\u00f0i sem heillegast var, m\u00e1tti sj\u00e1 a\u00f0 naglarnir l\u00e1gu \u00e1 um 17-19 cm bili fr\u00e1 kili a\u00f0 br\u00fan, en \u00e1 10-12 cm bili fr\u00e1 stefni a\u00f0 skut. Heillegu naglarnir eru me\u00f0 um 25 mm langan legg, og \u00fev\u00ed hafa bor\u00f0in veri\u00f0 um 12 mm \u00feykk. Hjalti Haf\u00fe\u00f3rsson fr\u00e1 Akranesi, sem sm\u00ed\u00f0a\u00f0 hefur b\u00e1t eftir uppl\u00fdsingum \u00far Vatnsdalskumlinu \u00ed Patreksfir\u00f0i, sko\u00f0a\u00f0i \u00feennan fund \u00e1 vettvangi. Taldi hann l\u00edklegt a\u00f0 Litlun\u00fapab\u00e1turinn hafi veri\u00f0 sex\u00e6ringur, \u00far \u00feunnum og mj\u00f3um bor\u00f0um, og l\u00e9ttur, e\u00f0a m\u00f6gulega um 100-120 kg.<\/p>\n<p>Kumli\u00f0 haf\u00f0i veri\u00f0 r\u00e6nt \u00ed forn\u00f6ld. \u00cd \u00fev\u00ed fundust leifar a.m.k. tveggja einstaklinga, en beinin eru \u00ed l\u00e9legu \u00e1sigkomulagi. Gr\u00f6fin var mj\u00f6g r\u00f6sku\u00f0 en svo vir\u00f0ist sem f\u00f3lki\u00f0 hafi veri\u00f0 lagt hli\u00f0 vi\u00f0 hli\u00f0, me\u00f0 h\u00f6fu\u00f0 \u00ed nor\u00f0urenda. Sj\u00e1lfsagt hefur haugf\u00e9 veri\u00f0 l\u00e1ti\u00f0 \u00ed gr\u00f6fina en teki\u00f0 vi\u00f0 grafarr\u00e1ni\u00f0. \u00de\u00f3 fundust tveir g\u00f3\u00f0ir gripir: s\u00f6rvistala, l\u00edklega \u00far leirsteini e\u00f0a t\u00e1lgukoli, um 25 mm \u00ed \u00feverm\u00e1l og l\u00edtil bjalla, sexstrend og \u00far bronsi. \u00c1 hli\u00f0um bj\u00f6llunnar er skraut, hringir me\u00f0 depil \u00ed mi\u00f0ju. B\u00e1\u00f0ir \u00feessir gripir eru sjaldg\u00e6fir fundir.\u201c Heimild: Samantekt Fornleifastofnunar \u00cdslands um vettvangsranns\u00f3knir fyrir Hi\u00f0 \u00deingeyska fornleifaf\u00e9lag \u00e1ri\u00f0 2007, FS 361.<\/p>\n<p>Vel m\u00e1 vera a\u00f0 fleiri kuml leynist \u00e1 Litlu N\u00fapum og segja m\u00e1 a\u00f0 me\u00f0 hverri spurningu sem svara\u00f0 er spretti fram t\u00edu n\u00fdjar spurningar um mannl\u00edfi\u00f0, l\u00edfsh\u00e6tti og \u00e1b\u00faendurna \u00e1 Litlu-N\u00fapum \u00e1 \u00e1runum 870 til 1000 og \u00f6ldunum \u00fear \u00e1 eftir. UIng.<\/p>\n<figure id=\"attachment_111\" aria-describedby=\"caption-attachment-111\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-111\" src=\"http:\/\/fornleifafelag.is\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/unnsteinn04.07.1012.39.281l-300x264.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"264\" srcset=\"http:\/\/fornleifafelag.is\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/unnsteinn04.07.1012.39.281l-300x264.jpg 300w, http:\/\/fornleifafelag.is\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/unnsteinn04.07.1012.39.281l.jpg 640w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-111\" class=\"wp-caption-text\">T\u00f6lvuger\u00f0 mynd af botni b\u00e1tskumlsins.<\/figcaption><\/figure>\n<figure id=\"attachment_112\" aria-describedby=\"caption-attachment-112\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-112\" src=\"http:\/\/fornleifafelag.is\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/unnsteinn04.07.1011.30.372l-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"http:\/\/fornleifafelag.is\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/unnsteinn04.07.1011.30.372l-300x200.jpg 300w, http:\/\/fornleifafelag.is\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/unnsteinn04.07.1011.30.372l.jpg 640w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-112\" class=\"wp-caption-text\">Rakbursti hef\u00f0i efalaust \u00fe\u00f3tt miki\u00f0 \u00fearfa\u00feing \u00e1ri\u00f0 \u00fe\u00fasund og til margra hluta nytsamlegur, l\u00edkt og \u00ed dag.<\/figcaption><\/figure>\n<figure id=\"attachment_113\" aria-describedby=\"caption-attachment-113\" style=\"width: 200px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-113\" src=\"http:\/\/fornleifafelag.is\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/unnsteinn04.07.1011.30.301l-200x300.jpg\" alt=\"\" width=\"200\" height=\"300\" srcset=\"http:\/\/fornleifafelag.is\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/unnsteinn04.07.1011.30.301l-200x300.jpg 200w, http:\/\/fornleifafelag.is\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/unnsteinn04.07.1011.30.301l.jpg 426w\" sizes=\"(max-width: 200px) 100vw, 200px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-113\" class=\"wp-caption-text\">Ekki er h\u00e6gt a\u00f0 hr\u00f3pa h\u00farra yfir vinnua\u00f0st\u00f6\u00f0unni vi\u00f0 a\u00f0 beita h\u00e1lfri \u00fevottaklemmu<\/figcaption><\/figure>\n<figure id=\"attachment_114\" aria-describedby=\"caption-attachment-114\" style=\"width: 300px\" class=\"wp-caption alignright\"><img loading=\"lazy\" class=\"size-medium wp-image-114\" src=\"http:\/\/fornleifafelag.is\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/unnsteinn03.07.1023.14.01l-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"300\" height=\"200\" srcset=\"http:\/\/fornleifafelag.is\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/unnsteinn03.07.1023.14.01l-300x200.jpg 300w, http:\/\/fornleifafelag.is\/wp-content\/uploads\/2017\/01\/unnsteinn03.07.1023.14.01l.jpg 640w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-114\" class=\"wp-caption-text\">Howell og hluti h\u00f3psins og mannlaust kumli\u00f0 \u00ed forgrunni.<\/figcaption><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Svalt var og blautt \u00e1 Litlu-N\u00fapum s\u00ed\u00f0astli\u00f0i\u00f0 fimmtudagss\u00ed\u00f0degi \u00feegar h\u00f3pur gesta heims\u00f3tti fornleifafr\u00e6\u00f0inga vi\u00f0 ranns\u00f3knir \u00e1 Litlu N\u00fapum \u00ed A\u00f0aldal. Howell Magn\u00fas Roberts og Adolf Fri\u00f0riksson fr\u00e1 Fornleifastofnun \u00cdslands fr\u00e6ddu gesti um kumlateiginn \u00e1 Litlu N\u00fapum og fengu gestir a\u00f0 skyggnast ofan \u00ed opi\u00f0 kuml \u00fear sem veri\u00f0 var a\u00f0 taka upp nokkur hrossbein. \u00c1h\u00f6ldin &hellip; <\/p>\n<p class=\"link-more\"><a href=\"http:\/\/fornleifafelag.is\/?p=110\" class=\"more-link\">Lesa \u00e1fram<span class=\"screen-reader-text\"> &#8222;Mannst\u00f6nn, hrossbein, \u00fevottaklemmur og rakbursti&#8220;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[2,1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/fornleifafelag.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/110"}],"collection":[{"href":"http:\/\/fornleifafelag.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/fornleifafelag.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/fornleifafelag.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/fornleifafelag.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=110"}],"version-history":[{"count":0,"href":"http:\/\/fornleifafelag.is\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/110\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/fornleifafelag.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=110"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/fornleifafelag.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=110"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/fornleifafelag.is\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=110"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}